Gwarancja usunięcia wad i usterek – rękojmia, koszt i okres [2026]
Gwarancja usunięcia wad i usterek to zobowiązanie ubezpieczyciela (gwaranta) do wypłaty zamawiającemu określonej kwoty, jeśli wykonawca nie usunie wad ujawnionych po odbiorze – w okresie rękojmi lub gwarancji jakości. Zabezpiecza więc nie samą realizację kontraktu, lecz to, co dzieje się po jego zakończeniu: naprawy usterek, które wyjdą na jaw dopiero podczas użytkowania. Dla zamawiającego to gwarancja, że nie zostanie sam z wadliwym obiektem, jeśli wykonawca zniknie lub odmówi naprawy.
To ostatnie ogniwo cyklu gwarancji ubezpieczeniowych związanych z kontraktem – po gwarancji należytego wykonania umowy, która pilnuje samej realizacji. W tym przewodniku wyjaśniamy, na jaki okres i jaką sumę się ją wystawia, ile kosztuje w 2026 roku, czym różni się rękojmia od gwarancji jakości i jak uniknąć kosztownej luki między gwarancjami.
Co to jest gwarancja usunięcia wad i usterek?
To pisemne zobowiązanie finansowe z udziałem trzech stron:
- Wykonawca (zleceniodawca) – firma, która zrealizowała kontrakt i odpowiada za usuwanie wad w okresie rękojmi lub gwarancji jakości.
- Zamawiający (beneficjent) – podmiot, na rzecz którego wystawiono gwarancję i który otrzyma środki, jeśli wady nie zostaną usunięte.
- Gwarant (ubezpieczyciel) – zakład ubezpieczeń, który wypłaca beneficjentowi kwotę na pokrycie kosztów naprawy, a następnie dochodzi jej zwrotu od wykonawcy (regres).
Kluczowa różnica względem pozostałych gwarancji: ta chroni etap po odbiorze. Kontrakt jest zakończony, obiekt czy urządzenie działa, ale w trakcie użytkowania pojawia się wada. Jeśli wykonawca jej nie usunie – bo zbankrutował, zwleka albo odmawia – zamawiający zleca naprawę komu innemu i pokrywa jej koszt z gwarancji.
Rękojmia a gwarancja jakości – co dokładnie zabezpiecza ta gwarancja?
To rozróżnienie, które myli nawet doświadczonych przedsiębiorców, a jest fundamentem tej gwarancji. Wykonawca może odpowiadać za wady na dwóch niezależnych podstawach:
- Rękojmia – odpowiedzialność ustawowa, wynikająca wprost z Kodeksu cywilnego. Powstaje z mocy prawa, niezależnie od tego, czy wykonawca cokolwiek obiecał. Dotyczy wad fizycznych i prawnych rzeczy.
- Gwarancja jakości – zobowiązanie dobrowolne, które wykonawca składa w oświadczeniu gwarancyjnym. Jej długość i zakres określa sam gwarant (wykonawca); to ona bywa wydłużana w kontraktach do 3, 5 czy nawet więcej lat.
Ubezpieczeniowa gwarancja usunięcia wad i usterek zabezpiecza obowiązki wykonawcy wynikające z jednej lub obu tych podstaw – w zależności od tego, jak skonstruowano umowę. To dlatego w treści gwarancji zawsze trzeba sprawdzić, czy obejmuje ona rękojmię, gwarancję jakości, czy obie. Pomyłka na tym etapie oznacza, że zabezpieczenie może nie zadziałać dokładnie w tym okresie, w którym miało chronić.
Orientacyjne okresy, o których warto pamiętać w 2026 roku:
| Podstawa odpowiedzialności | Typowy okres | Uwagi |
|---|---|---|
| Rękojmia – rzeczy ruchome | 2 lata | Termin ustawowy (Kodeks cywilny) |
| Rękojmia – nieruchomości i obiekty budowlane | 5 lat | Termin ustawowy |
| Gwarancja jakości | wg oświadczenia gwarancyjnego (jeśli nie określono – 2 lata) | Często wydłużana kontraktowo do 3–7 lat |
Jak działa gwarancja usunięcia wad?
Przykład dobrze pokazuje mechanizm.
Firma wykonawcza kończy halę produkcyjną i przekazuje ją inwestorowi. Umowa przewiduje 5-letni okres rękojmi i gwarancji jakości, a jako zabezpieczenie – gwarancję usunięcia wad na 150 000 zł. Po dwóch latach użytkowania pojawiają się przecieki dachu. Inwestor wzywa wykonawcę do naprawy, ale ten zwleka i ostatecznie nie realizuje obowiązku.
Inwestor zleca naprawę innej firmie, a koszty pokrywa z gwarancji – ubezpieczyciel wypłaca do 150 000 zł, po czym dochodzi tej kwoty od pierwotnego wykonawcy. Bez gwarancji inwestor musiałby albo latami ścigać wykonawcę w sądzie, albo sfinansować naprawę z własnej kieszeni.
Na jaki okres i jaką sumę wystawia się gwarancję?
Suma gwarancyjna jest z reguły niższa niż przy gwarancji należytego wykonania – zabezpiecza bowiem koszt usuwania wad, a nie wartość całego kontraktu. W zamówieniach publicznych część zabezpieczenia należytego wykonania (do 30% jego wysokości) może zostać pozostawiona właśnie na zabezpieczenie roszczeń z tytułu rękojmi za wady lub gwarancji jakości.
Okres gwarancji musi pokrywać się z okresem rękojmi lub gwarancji jakości wskazanym w umowie – często to właśnie 5 lat w budownictwie, a przy dłuższych zobowiązaniach gwarancyjnych nawet więcej. Zbyt krótka gwarancja to jeden z najczęstszych i najkosztowniejszych błędów, o którym piszemy niżej.
Ile kosztuje gwarancja usunięcia wad i usterek?
Jak przy każdej gwarancji, kosztem nie jest suma gwarancyjna, lecz składka – niewielki procent tej sumy w skali roku. Przy gwarancji na 150 000 zł płacisz składkę liczoną od tej kwoty, a nie 150 000 zł.
Na wysokość składki wpływa kilka czynników:
| Czynnik | Wpływ na cenę |
|---|---|
| Kondycja finansowa wykonawcy | Lepsze wyniki i płynność = niższa składka |
| Długość okresu rękojmi/gwarancji | Dłuższy okres (np. 5–7 lat) podnosi koszt |
| Suma gwarancyjna | Wyższa suma = wyższa składka |
| Rodzaj obiektu i ryzyko wad | Obiekty złożone technicznie = wyższa cena |
| Historia współpracy i zabezpieczenia | Dobra historia obniża składkę |
| Przyznany limit gwarancyjny | Stały limit u ubezpieczyciela potania kolejne gwarancje |
Ze względu na długi okres (często kilka lat) ta gwarancja bywa relatywnie droższa w ujęciu łącznym niż krótkoterminowa gwarancja wadialna. Orientacyjną cenę sprawdzisz w naszym kalkulatorze gwarancji – szybka wycena online, a przy dużej sumie kontraktu obowiązują dodatkowe zasady.
Gwarancja należytego wykonania i usunięcia wad – dlaczego łączy się je w jeden dokument?
To jedna z najważniejszych rzeczy do zrozumienia – i najczęstsze źródło kosztownych błędów. Realizacja kontraktu i okres rękojmi to dwa następujące po sobie etapy: najpierw wykonawca buduje (chroni to gwarancja należytego wykonania), potem obiekt jest użytkowany i mogą wyjść wady (chroni gwarancja usunięcia wad). Problem pojawia się na styku tych dwóch okresów.
Jeśli firma ma dwie osobne gwarancje, łatwo o lukę: gwarancja należytego wykonania wygasa w dniu odbioru, a gwarancja usunięcia wad zaczyna obowiązywać kilka dni później – albo opiewa na okres, który nie pokrywa się dokładnie z umownym okresem rękojmi. Wystarczy kilka dni przerwy, by w kluczowym momencie zamawiający uznał zabezpieczenie za niewystarczające i wstrzymał zwrot zabezpieczenia albo odbiór.
Dlatego w praktyce coraz częściej stosuje się jedną gwarancję „należytego wykonania i usunięcia wad” – jeden dokument obejmujący oba etapy, z płynnym przejściem z okresu realizacji w okres rękojmi (zwykle z redukcją sumy po odbiorze). To wygodniejsze, tańsze w obsłudze i eliminuje ryzyko luki. Jeśli negocjujesz gwarancje, warto od początku pytać o taki wariant, zamiast składać dwa osobne dokumenty.
Gwarancja usunięcia wad na tle innych gwarancji kontraktowych
Ta gwarancja zamyka pełny cykl życia kontraktu:
| Rodzaj gwarancji | Zabezpiecza | Kiedy potrzebna |
|---|---|---|
| Gwarancja wadialna (przetargowa) | Powagę oferty w przetargu | Na etapie składania oferty |
| Gwarancja należytego wykonania | Prawidłową realizację kontraktu | Po podpisaniu umowy |
| Gwarancja zwrotu zaliczki | Zwrot wypłaconej zaliczki | Gdy zamawiający płaci zaliczkę |
| Gwarancja usunięcia wad i usterek | Naprawy w okresie rękojmi/gwarancji | Po odbiorze, w okresie rękojmi |
Ścieżka w typowym projekcie wygląda tak: wadialna (oferta) → należytego wykonania (realizacja) → usunięcia wad (rękojmia). Trzy ostatnie to tzw. gwarancje kontraktowe, związane z jednym kontraktem na kolejnych jego etapach.
Zwrot i redukcja zabezpieczenia po zakończeniu kontraktu
Ten fragment rzadko pojawia się w poradnikach, a ma wpływ na finanse wykonawcy. W zamówieniach publicznych obowiązuje określony mechanizm zwrotu zabezpieczenia należytego wykonania umowy: zasadniczą część (zwykle 70%) zamawiający zwraca w ciągu 30 dni od uznania kontraktu za należycie wykonany, a pozostawioną część (do 30%) – przeznaczoną na roszczenia z tytułu rękojmi lub gwarancji jakości – najpóźniej w 15. dniu po upływie okresu rękojmi za wady lub gwarancji.
Co to oznacza w praktyce? Że przez cały okres rękojmi część zabezpieczenia pozostaje „zamrożona” po stronie zamawiającego. Jeśli wykonawca wniósł ją gotówką, przez kilka lat nie dysponuje tymi środkami. Zastąpienie jej gwarancją ubezpieczeniową uwalnia tę gotówkę – wykonawca płaci jedynie składkę, a kapitał zostaje w firmie i pracuje. Przy wieloletnich okresach rękojmi (5–7 lat w budownictwie) to często istotna różnica dla płynności, o której warto pomyśleć już na etapie negocjowania umowy, a nie dopiero po odbiorze.
Najczęstsze błędy przy gwarancji usunięcia wad
- Luka między gwarancjami – gwarancja usunięcia wad nie startuje płynnie po należytego wykonania albo nie pokrywa całego okresu rękojmi.
- Zły zakres – gwarancja obejmuje tylko rękojmię, choć umowa przewiduje dłuższą gwarancję jakości (lub odwrotnie).
- Niedopasowany okres – gwarancja krótsza niż umowny okres rękojmi/gwarancji jakości.
- Zabezpieczenie gotówką na wiele lat – niepotrzebne zamrożenie kapitału zamiast wystawienia gwarancji.
- Rozbieżność treści – dokument nie odpowiada wzorowi zamawiającego, przez co nie zostaje przyjęty.
FAQ
Najczęściej zadawane pytania o gwarancje usunięcia wad i usterek
Co to jest gwarancja usunięcia wad i usterek?
To zobowiązanie ubezpieczyciela do wypłaty zamawiającemu środków na usunięcie wad ujawnionych po odbiorze, jeśli wykonawca nie usunie ich w okresie rękojmi lub gwarancji jakości. Zabezpiecza etap po zakończeniu kontraktu.
Ile kosztuje gwarancja usunięcia wad i usterek?
Płacisz składkę stanowiącą niewielki procent sumy gwarancyjnej w skali roku, a nie całą sumę. Koszt zależy m.in. od długości okresu, sumy gwarancyjnej i kondycji finansowej firmy.
Gdzie kupić gwarancję usunięcia wad i usterek?
Wystawiają ją zakłady ubezpieczeń, ale najkorzystniej pozyskać ją przez brokera – jeden wniosek trafia wtedy do kilku ubezpieczycieli naraz, a Ty wybierasz najlepsze warunki. Jako Kancelaria Brokerska Janowski i Wspólnicy dopilnujemy, aby gwarancja płynnie obejmowała cały okres rękojmi i nie powstała kosztowna luka. Skontaktuj się z nami.
Kończysz kontrakt i musisz zabezpieczyć okres rękojmi? Pomożemy dobrać gwarancję dokładnie pod okres rękojmi i gwarancji jakości, rozważymy wariant łączony „należytego wykonania i usunięcia wad”, a także ustalimy limit gwarancyjny i wynegocjujemy warunki u kilku ubezpieczycieli naraz. Skontaktuj się z nami; jako broker działamy w Twoim interesie, a nie ubezpieczyciela.
